30 คำสั่งลัดบน Terminal ที่ช่วยให้ทำงานบน Linux ได้อย่างมืออาชีพ
22-ส.ค.-25
คัมภีร์เทพ IT
การจะเชี่ยวชาญใน Linux คุณไม่จำเป็นต้องท่องจำคำสั่งได้ทั้งหมด ไม่ว่าคุณจะเป็น Developer, DevOps Engineer หรือ Sysadmin สิ่งสำคัญคือการทำงานอย่างชาญฉลาด บทความนี้จึงได้รวบรวม 30 คำสั่งลัดบน Terminal ที่ช่วยให้ทำงานบน Linux ได้อย่างมืออาชีพ ซึ่งจะช่วยประหยัดเวลา ลดความผิดพลาด และทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ทำไมต้องเรียนรู้คำสั่งลัดของ Linux:
- เพิ่มความเร็วในการทำงาน: ลดการพิมพ์คำสั่งซ้ำ ๆ
- ลดข้อผิดพลาด: พิมพ์ผิดน้อยลง = ปวดหัวน้อยลง
- ทำงานกับเพื่อนร่วมงานได้ราบรื่น: Run คำสั่งที่ซับซ้อนได้อย่างง่ายดาย
- ใช้งาน Terminal ได้คล่องขึ้น: จำเป็นสำหรับงาน Cloud, DevOps และ Scripting
Tip: บันทึกคู่มือนี้ไว้ใน Bookmark และเพิ่มคำสั่งที่คุณต้องการลงใน ~/.bashrc หรือ ~/.zshrc เพื่อสามารถเข้าใช้งานได้เสมอ
Navigation & Command Line Mastery
1. cd -
ย้อนกลับไปยัง Directory ก่อนหน้า
2. cd !$
เปลี่ยนไปยัง Argument สุดท้ายของคำสั่งก่อนหน้า
3. !!
เรียกใช้คำสั่งล่าสุดอีกครั้ง
4. !command
เรียกใช้คำสั่งเดิมที่เคยใช้ไปแล้วก่อนหน้า โดยระบุชื่อคำสั่ง
5. Ctrl + R
คำสั่งนี้เป็นการค้นหาคำสั่งย้อนหลังแบบย้อนกลับ เพียงพิมพ์คำบางส่วนเพื่อค้นหาคำสั่งที่เคยใช้ไปแล้ว
6. Ctrl + A / Ctrl + E
กระโดดไปยังจุดเริ่มต้น/จุดสิ้นสุดของบรรทัด
7. Ctrl + U / Ctrl + K
ลบข้อความจากตำแหน่ง Cursor ไปถึงจุดเริ่มต้น/จุดสิ้นสุดของบรรทัด
8. Alt + .
แทรก Argument สุดท้ายจากคำสั่งก่อนหน้า
9. pushd & popd
ไปยัง Path ใหม่และบันทึกไว้ใน Stack/ย้อนกลับไปยัง Path ก่อนหน้า
10. Ctrl + W
ลบคำก่อนหน้าตำแหน่ง Cursor (เร็วกว่าการใช้ Backspace ไปทีละตัว)
System Monitoring & Debugging
11. df -h
ใช้ตรวจสอบ Disk Space โดยสามารถแสดงผลที่ทำให้อ่านง่าย (ไม่ต้องแปลงหน่วยเอง)
12. du -sh *
ใช้ดูขนาดของแต่ละ Folder เพื่อเช็คว่า Folder ไหนกินพื้นที่อยู่บ้าง
13. htop
เครื่องมือดู Process ที่ดีกว่า top ที่ทั้งมีสีสันและโต้ตอบได้ (ติดตั้งด้วย apt install htop)
14. lsof -i :3000
ใช้ค้นหา Port Users ตรวจสอบว่า Process ใดกำลังใช้งาน Port 3000
15. kill -9 $(lsof -t -i:3000)
ปิด Process ที่กำลังใช้ Port 3000 ในทันที
16. watch -n 1 free -h
แสดงสถานะการใช้ RAM แบบ Realtime ทุก ๆ 1 วินาที
17. journalctl -fu nginx
ติดตาม Log ของ Service nginx (หรือ Service อื่นก็ได้) แบบ Realtime
Networking Shortcuts
18. curl -I example.com
ตรวจสอบ HTTP Headers เช่น การ Redirect, Caching, Server Type
19. ss -tuln
เครื่องมือที่สามารถใช้งานทดแทน netstat ได้ โดยแสดง Port ทั้งหมดที่ระบบกำลังฟัง (Listening Ports) โดย
- t = TCP
- u = UDP
- l = listening
- n = ไม่แสดงชื่อ Host/Port (ใช้ตัวเลข)
20. rsync -avhP src/ dest/
ถ่ายโอน Files ได้อย่างรวดเร็ว
- a = archive mode
- v = verbose
- h = แสดงขนาดแบบ human-readable
- P = แสดง Progress และ Resume ได้หากถูกขัดจังหวะ
21. scp -r ~/projects user@server:/backup
คัดลอก Folder ผ่าน SSH ได้อย่างปลอดภัย
22. nmap -sP 192.168.1.0/24
Scan Local Network เพื่อตรวจสอบว่าอุปกรณ์ใดบ้างที่เชื่อมต่ออยู่
Process & Job Control
23. command & disown
Run คำสั่งแบบ Background แล้วตัดออกจาก Shell Session (แม้จะปิด Terminal ก็ยังทำงานต่อ)
24. nohup command &
อีกวิธีในการ Run Background Command โดย Output จะถูกบันทึกไว้ใน nohup.out
25. Ctrl + Z → bg
- Ctrl + Z: หยุด (Pause) Process ชั่วคราว
- bg: ส่ง Process ที่หยุดไว้ไปทำงานต่อใน Background
26. crontab -e
ตั้งเวลา Run คำสั่งอัตโนมัติ ตัวอย่าง: Run ทุกวันตอนตี 2
File & Package Management
27. find . -name "*.log"
ใช้สำหรับค้นหา File จากตัวอย่างนี้คือ ค้นหาไฟล์ .log ทั้งหมดใน Path ปัจจุบันและย่อยลงไป
28. grep -rnw . -e "error"
ค้นหาข้อความภายใน File จากตัวอย่างนี้ เป็นการค้นหาคำว่า “error” ในทุก Files และทุก Directory ย่อย
- r = recursive
- n = แสดงหมายเลขบรรทัด
- w = คำต้องตรงกันหมด (Whole Word)
29. tar -czvf backup.tar.gz /data
สร้าง Archive File แบบบีบอัดจาก Folder /data
- c = create
- z = gzip
- v = verbose
- f = ระบุชื่อไฟล์
30. alias ll='ls -lah'
สร้างคำสั่งลัด (Alias) เพื่อใช้ ls แบบอ่านง่าย พร้อมแสดงไฟล์ซ่อนและขนาดที่เข้าใจได้
เพิ่มลง .bashrc หรือ .zshrc เพื่อให้ใช้งานได้ทุกครั้งที่เปิด Shell
Tips สำหรับผู้ใช้งานระดับมือโปร
- ใช้ Pipe (|) เพื่อเชื่อมคำสั่ง เช่น:
- ใช้ man เช่น man grep เพื่อศึกษา Option ต่าง ๆ อย่างละเอียด
- จัดเก็บไฟล์ ~/.bashrc หรือ .zshrc บน Git เพื่อ sync aliases และ config ระหว่างหลายเครื่อง
สรุป
และทั้งหมดนี้ก็คือ 30 คำสั่งลัดบน Terminal ที่ช่วยให้ทำงานบน Linux ได้อย่างมืออาชีพ ซึ่งจะช่วยให้ทำคุณทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและประหยัดเวลาทำงานไปได้พอสมควร ลองเริ่มต้นจาก 5 คำสั่งที่คุณใช้งานบ่อย แล้วค่อยเพิ่มไปเรื่อย ๆ ตามสไตล์ของคุณเอง
ที่มา: https://blog.devops.dev/
รับตำแหน่งงานไอทีใหม่ๆ ด้วยบริการ IT Job Alert
อัพเดทบทความจากคนวงในสายไอทีทาง LINE ก่อนใคร
อย่าลืมแอดไลน์ @techstarth เป็นเพื่อนนะคะ
บทความล่าสุด