COOL IT IDEAS AND STUFF

See the original english version Click here!

 

อันที่จริงแล้ว Git ไม่ได้ยากเพราะคำสั่งที่ซับซ้อน แต่เพราะคำศัพท์ของมันต่างหากที่ทำให้ Developer หลายคนรู้สึกงง บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจ Git ให้ชัด ด้วย 15 คำศัพท์ที่ Developer มักสับสน เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ใช้ได้จริง และไม่ต้องคาดเดาเวลาเจอ Error

1. Repository

Repository (หรือเรียกกันสั้น ๆ ว่า Repo) คือ กล่องเก็บประวัติของ Project

ภายใน Repo จะเก็บ:

• Code ของคุณ
• Code ทุก Version ที่ผ่านมา
• Metadata ต่าง ๆ (เช่น Commits, Branches, Tags, Remotes)

ลองนึกภาพว่า มันก็เปรียบเหมือน Folder ธรรมดา แต่มี Time Machine ติดมาด้วย

2. Working Directory

Working Directory คือ Version ของ Code ที่คุณกำลังแก้ไขอยู่บนเครื่องของคุณ

มันคือสิ่งที่คุณเห็นได้ใน VS Code, PyCharm หรือ Text Editor ต่าง ๆ

ไฟล์ใดก็ตามที่ยัง ไม่ได้ Stage หรือ Commit จะอยู่ตรงนี้ทั้งหมด

กฎง่าย ๆ: Working Directory = การเปลี่ยนแปลงที่คุณกำลังทำอยู่

3. Staging Area (Index)

Staging Area เปรียบเสมือน “ตะกร้าสินค้า” ของ Git

ก่อนที่จะทำการ Commit คุณต้องเพิ่มไฟล์ลงในตะกร้าด้วยคำสั่ง:

วิธีนี้จะทำให้คุณสามารถเลือกได้ว่า จะเอาการเปลี่ยนแปลงส่วนไหนไป Commit บ้าง ไม่จำเป็นต้องเอาทุกอย่างที่แก้ไขไป Commit ทั้งหมด

นี่คือหนึ่งในพลังพิเศษของ Git ที่ Developer หลายคนใช้งานไม่ค่อยเต็มที่

4. Commit

Commit คือ ภาพรวมของ Project ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง

ภายใน Commit จะมี:

• การเปลี่ยนแปลงที่อยู่ใน Staging
• ข้อความ Commit
• ตัวชี้ไปยัง Commit ก่อนหน้า (Parent Commit)

Git ไม่ได้เก็บสำเนาไฟล์ทั้งหมด แต่มันจะจัดเก็บเฉพาะส่วนที่เปลี่ยนแปลงอย่างมีประสิทธิภาพ

แต่คุณสามารถมอง Commit ให้เป็นเหมือน จุด Checkpoint ที่ติดป้ายกำกับไว้

5. HEAD

HEAD คือวิธีที่ Git ใช้บอกว่า “ตอนนี้คุณกำลังดูอะไรอยู่”

โดยปกติ HEAD จะชี้ไปที่:

• ชี้ไปที่ Branch ปัจจุบันของคุณ (เช่น Main)
• และท้ายที่สุดก็ชี้ไปที่ Commit ล่าสุดของ Branch นั้น

เมื่อ HEAD ขยับ Working Directory ของคุณก็จะมีการอัปเดตตาม

คุณจะเห็นคำว่า HEAD ปรากฏอยู่ใน Error ของ Git บ่อย ๆ ที่ทำให้สับสนแทบจะทุกครั้ง ดังนั้น การเข้าใจสิ่งนี้ จึงเป็นเรื่องสำคัญอย่างมาก

6. Detached HEAD

คำนี้ฟังดูน่ากลัวเกินความจริงไปพอสมควร

Detached HEAD จะเกิดขึ้นเมื่อ HEAD ชี้ไปที่ Commit โดยตรง แทนที่จะชี้ไปที่ Branch

ตัวอย่างเช่น:

คุณสามารถเข้ามาดู Code หรือทดสอบสิ่งต่าง ๆ ที่ตรงนี้ได้อย่างปลอดภัย แต่ต้องระวังว่า อย่า Commit แบบสุ่ม ๆ เว้นแต่คุณจะรู้ว่ากำลังทำอะไรอยู่

คุณจะไม่เห็น Commits เหล่านั้นใน Branch ใด ๆ เว้นแต่คุณจะสร้าง Branch ขึ้นมาเอง

7. Branch

Branch คือ ตัวชี้ (Pointer) ที่เลื่อนไปตาม Commit

แค่นั้นเลย!

ไม่ใช่โฟลเดอร์ ไม่ใช่สำเนา ไม่ใช่โลกอีกใบ

มันเป็นตัวชี้ที่มีป้ายชื่อกำกับ ที่จะเลื่อนไปข้างหน้าทุกครั้งที่คุณสร้าง Commit ใหม่

Branch จะช่วยทำให้คุณสามารถทำงานแบบแยกกันได้โดยที่ไม่ต้องคัดลอก Project ทั้งก้อน

8. Merge

Merge คือ การรวม Branches สองอันเข้าด้วยกันให้เป็น Branch เดียว

มี 2 รูปแบบหลัก:

• Fast-forward merge → ไม่มีการแยกของประวัติการ Commit → Git เพียงแค่เลื่อน Pointer ไปยัง Commit ล่าสุด
• Three-way merge → ทั้งสอง Branches มีการเปลี่ยนแปลง → Git จะรวมโครงสร้างของ Commit ทั้งสองฝั่งเข้าด้วยกัน

การ Merge จะสร้าง Commit ใหม่เฉพาะในกรณีที่จำเป็นเท่านั้น

9. Fast-Forward Merge

นี่คือจังหวะที่ Git บอกว่า: “โอเค ระหว่างที่คุณทำงาน ไม่มีใครแก้ Main เลย ผมแค่ขยับ Pointer ไปข้างหน้าก็พอ”

• ไม่มี Merge Commit
• ไม่มี Conflict
• ประวัติ Clean มาก

นี่คือ Merge ในอุดมคติที่ทุกคนอยากได้

10. Rebase

Rebase คือ การนำ Commit ของคุณไปเล่นซ้ำ (Replay) บน Branch อีกอันหนึ่ง

แทนที่จะ Merge ประวัติ (History) แต่ Rebase จะเขียนประวัติใหม่

ตัวอย่างเช่น:

ผลลัพธ์คือ Commit ของคุณจะดูเหมือนถูกสร้างขึ้น หลังจาก Commit ล่าสุดของ Main

เหตุผลที่ผู้คนชอบใช้ Rebase:

• ประวัติ (History) มีความ Clean
• Timeline ของ Commit จะเป็นเส้นตรง

เหตุผลที่หลายคนกลัวที่จะใช้ Rebase:

• ถ้าเขียนประวัติ (History) ผิด → เกิดความวุ่นวายทันที

แต่พอเข้าใจแบบจำลองทางความคิดแล้ว Rebase จะกลายเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังอย่างมาก

11. Remote

Remote เป็นเพียงตัวชี้ที่ชี้ไปยัง Repo อีกชุดหนึ่ง ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่บน Server

คำที่พบได้บ่อย:

• origin → Remote เริ่มต้น
• upstream → Repo ต้นทางที่ Fork มา

Remote ไม่ได้อัปเดตตัวเองอัตโนมัติ คุณต้อง Sync ด้วยคำสั่งอย่าง:

12. Pull vs Fetch

สองคำนี้ เป็นคำที่มักจะทำให้ Developer งุนงงกันตั้งแต่วันแรก

• git fetch”

ดึง Commit และ Branch จาก Remote แต่จะไม่เปลี่ยน Working Directory

• git pull”

Fetch + Merge (หรือ Rebase ขึ้นอยู่กับการ Config)

มันจะอัปเดต Branch ในเครื่องของคุณทันทีโดยอัตโนมัติ ซึ่งอาจทำให้เกิด Conflict ได้

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ Senior Developer หลายคน เลือกที่จะใช้ Fetch ก่อนเสมอ

13. Conflict

Conflict จะเกิดขึ้นเมื่อ Git ไม่สามารถรวมการเปลี่ยนแปลงโดยอัตโนมัติได้

สถานการณ์ที่พบได้บ่อย:

• มีสองคนแก้บรรทัดเดียวกัน
• คนหนึ่ง Rename ไฟล์ อีกคนหนึ่งแก้ไขเนื้อหา
• ประวัติการเปลี่ยนแปลงที่แตกต่างกันระหว่าง Merge หรือ Rebase

Conflict ไม่ใช่ Error! แต่เป็นการที่ Git กำลังบอกว่า “ผมต้องการให้คุณช่วยตัดสินใจ”

14. Tag

Conflict ไม่ใช่ Error! แต่เป็นการที่ Git กำลังบอกว่า “ผมต้องการให้คุณช่วยตัดสินใจ”

ประเภทของ Tag:

• Lightweight Tag → แค่ชื่อ
• Annotated Tag → Message + Metadata

ตัวอย่าง:

Tag จะไม่เคลื่อนที่ แต่ Branch ขยับได้

15. Upstream & Tracking Branch

คำเหล่านี้ แม้แต่ Developer ที่มีประสบการณ์แล้วก็ยังสับสน

Upstream Branch

คือ Branch บน Remote ที่ Local Branch ของคุณผูกอยู่ด้วย

ตัวอย่าง:

• Local: feature/login
• Upstream: origin/feature/login

ความสัมพันธ์นี้จะช่วยทำให้คุณ Run คำสั่งง่าย ๆ อย่าง:

โดยที่ไม่ต้องระบุ Remote ในทุกครั้ง

Tracking Branch

คือ Local Branch ที่ตั้งค่าให้ Track Remote Branch ใด Branch หนึ่ง

อันที่จริงแล้วแนวคิดของทั้งคู่ แทบจะเหมือนกัน และมักใช้แทนกันได้

ทำไมคำศัพท์ต่าง ๆ ของ Git ถึงมีความสำคัญ

เมื่อคุณเข้าใจคำศัพท์เหล่านี้แล้ว คุณจะไม่รู้สึกว่า Git เป็นเหมือนสนามรบ อีกต่อไป แต่จะเริ่มรู้สึกว่ามันเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังอย่างมาก

คุณจะเริ่ม:

• แก้ไขข้อผิดพลาดอย่างใจเย็น
• เข้าใจข้อผิดพลาดได้ทันที
• ใช้ Workflows ขั้นสูงได้อย่างมั่นใจ
• ทำงานร่วมกันได้อย่างไร้กังวล

ที่สำคัญที่สุดคือ คุณจะหยุดมองว่า Git เป็นเหมือนเวทมนตร์ และเริ่มมองว่า มันเป็นระบบที่สามารถคาดเดาได้

สรุป

เชื่อว่าบทความนี้จะทำให้คุณเข้าใจ Git ให้ชัด ด้วย 15 คำศัพท์ที่ Developer มักสับสน เมื่อคุณเข้าใจคำศัพท์เหล่านี้แล้ว Git จะไม่ใช่เครื่องมือที่น่ากลัวอีกต่อไป แต่มันจะกลายเป็นระบบที่สามารถคาดเดาได้และควบคุมได้จริง ดังนั้นแนะนำให้เรียนรู้คำศัพท์ แล้ว Git จะกลายเป็นเรื่องธรรมชาติ

ที่มา: https://medium.com/

 

 

รับตำแหน่งงานไอทีใหม่ๆ ด้วยบริการ IT Job Alert

 

อัพเดทบทความจากคนวงในสายไอทีทาง LINE ก่อนใคร
อย่าลืมแอดไลน์ @techstarth เป็นเพื่อนนะคะ

 

บทความล่าสุด

• 15 VS Code Extensions ที่ช่วยเพิ่ม Productivity ของ Developer
• 12 CLI Tools ที่ช่วยยกระดับ Developer Workflow ให้เร็วและเป็นระบบมากขึ้น
• 8 Data Structures พื้นฐานที่ Developer ทุกคนต้องรู้จักไว้